03 Jun 2014

Thực hư về tác dụng của nhạc phát triển trí tuệ cho bé

Nhạc phát triển trí tuệ” – rất rất nhiều ông bố bà mẹ tìm kiếm nhạc phát triển trí tuệ với mong muốn giúp con thông minh hơn, phát triển toàn diện hơn. Có nhiều bà mẹ còn cho con  nghe nhạc phát triển trí tuệ từ lúc còn ở trong bụng mẹ. Thực tế  những bản nhạc phát triển trí tuệ  cho bé có thực sự làm cho bé thông minh hơn không? Chỉ cố IQ có tăng khi bé thương xuyên được nghe nhạc phát triển trí tuệ

Nhạc phát triển trí tuệ cho bé mà chúng ta thường nói đến xuất phát từ sự ra đời của "Hiệu ứng Mozart". Mối liên quan giữa âm nhạc cổ điển và sự phát triển trí não con người được đề cập lần đầu tiên bởi một nhà nghiên cứu người Pháp tên là Alfred A. Tomatis trong cuốn sách Pourquoi Mozart (Tại sao Mozart?) xuất bản vào năm 1991. Cuốn sách trình bày quá trình khảo sát khả năng sử dụng âm nhạc của Mozart dựa trên các kết quả đạt được trong 30 năm làm việc của chính tác giả với các trẻ bị thiểu năng trí tuệ bẩm sinh. Tiếp đó, vào năm 1993, khái niệm "Hiệu ứng Mozart" được giới truyền thông Mỹ biết đến qua tài liệu của nhà tâm lí học Frances H. Rauscher thuộc Đại học Wissconsin và nhà vật lý Gordon Shaw thuộc Đại học California - Irvine. Họ đã cho một nhóm sinh viên nghe 10 phút đầu tiên của bản Sonata Đô trưởng viết cho 2 đàn piano của Mozart, một nhóm nghe một đoạn băng thư giãn thông thường và một nhóm không được nghe gì hết. Sau đó bằng phương pháp kiểm tra IQ của Stanford - Binet kết quả thu được cho thấy ở những sinh viên đã được nghe nhạc Mozart có sự tăng tạm thời khả năng tư duy về không gian trong khoảng 10 phút và có thể coi sự gia tăng đó tương đương với 8 đến 9 điểm IQ. Từ đó đến nay có rất nhiều công trình nghiên cứu nhằm chứng minh cũng như kiểm định khả năng thực sự của "Hiệu ứng Mozart" nhưng vẫn tồn tại 2 luồng ý kiến trái ngược nhau.

Luồng ý kiến 1: Hãy cho con bạn nghe nhạc ngay từ khi còn trong bụng mẹ! Năm 1995, Rauscher và Shaw tiếp tục thực hiện thí nghiệm trên 79 sinh viên nhưng thay đoạn băng thư giãn ở thí nghiệm năm 1993 bằng bản nhạc của một nhà soạn nhạc hiện đại tên là Philip Glass. Một lần nữa kết quả cho thấy chỉ có nhóm sinh viên được nghe nhạc Mozart thể hiện sự tăng chỉ số IQ về lĩnh vực không gian. Đến năm 1997, cũng chính Rauscher và Shaw thông báo rằng họ có bằng chứng khoa học chứng tỏ sự giảng dạy về piano và hát có hiệu quả cao hơn là về máy vi tính trong việc nâng cao kĩ năng tư duy trừu tượng của trẻ em. 2 người cũng đã thành lập Viện phát triển Trí thông minh Âm nhạc (The Music Intelligence Neural Development Institute). Các nhóm nghiên cứu khác cũng tiến hành những thí nghiệm giống như của Rauscher và Shaw rồi đi đến kết luận ủng hộ "Hiệu ứng Mozart". Họ còn cho rằng việc cho trẻ nghe nhạc khi còn ở trong bào thai hay vào những năm đầu tiên của cuộc đời sẽ giúp tạo ra các cầu nối thần kinh vốn là nơi thông tin lưu thông qua lại và kích thích sóng alpha của não dẫn đến cảm giác bình tĩnh. Bên cạnh những khuyến cáo tích cực từ một số nhà nghiên cứu, "Hiệu ứng Mozart"  ngay từ khi ra đời đã được giới truyền thông phổ biến mạnh mẽ đến công chúng và nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của nhiều bậc phụ huynh - những người luôn cố gắng làm mọi điều vì tương lai của con em mình. Cũng chính vì điều này mà các ấn phẩm liên quan như sách hướng dẫn, CD và băng cassette chứa các bản nhạc chọn lọc đã có được một thị trường thật sự lớn mạnh trên toàn thế giới. Tiêu biểu cho trào lưu ủng hộ này là việc Don Campbell cho xuất bản cuốn sách thu hút được nhiều sự chú ý: "Hiệu ứng Mozart": Sử dụng sức mạnh của âm nhạc để có một cơ thể khỏe mạnh, một tinh thần vững chắc và để khai thông trí sáng tạo (The Mozart Effect: Tapping the Power of Music to Heal the Body, Strengthen the Mind, and Unlock the Cereative Spirit). Cuốn sách ra đời từ năm 1997, nói về lý thuyết cho rằng việc nghe nhạc Mozart có khả năng làm tăng tạm thời chỉ số IQ và tạo ra nhiều lợi ích khác cho các chức năng của trí não. Trong đó tác giả cũng khuyến khích mọi người hãy cho trẻ em dưới 7 tuổi nghe nhạc cổ điển để chúng có thể thông minh hơn. Một sự kiện khác cũng gây chú ý không kém đó là vào năm 1998 khi đích thân Thống đốc bang Georgia, ông Zell Miller, quyết định trích 105 ngàn USD từ ngân quỹ để thực hiện album Xây dựng trí tuệ của con bạn bằng sức mạnh của âm nhạc (Build Your Baby"s Brain Through the Power of Music). Album này đã được in thành đĩa và băng rồi phân phối tới các bệnh viện của bang như một món quà cho những bà mẹ mới sinh con.

Luồng ý kiến 2: Chưa có bằng chứng khoa học thuyết phục nào! Mặc dù đã trở nên phổ biến thực sự và được một bộ phận công chúng đón nhận nồng nhiệt trên toàn giới nhưng "Hiệu ứng Mozart" không tránh khỏi những sự nghi ngờ, thậm chí là phủ định từ phía các nhà khoa học. Một thí nghiệm tại Đại học Aukland (New Zealand) nhóm nghiên cứu của Stough, Kerkin, Bates và Mangan thực hiện vào năm 1994 đã thất bại trong việc tìm kiếm sự gia tăng chỉ số IQ trên những người vừa nghe nhạc. Có người cho rằng đó là do phương pháp kiểm tra IQ tại New Zealand khác với phương pháp mà Rauscher và Shaw đã sử dụng. Tuy nhiên, một cuộc thí nghiệm khác của Kenealy và Monseth đã sử dụng lại phương pháp kiểm tra IQ Stanford - Binet nhưng cũng không phát hiện được "Hiệu ứng Mozart". Năm 1995, các nhà nghiên cứu Newman, Rosenbach, Burns, Latimer, Matocha và Vogt của Đại học New York thực hiện lại thí nghiệm giống như của Rauscher và Shaw  với 114 người có độ tuổi từ 18 đến 51. Kết quả là không tìm được dấu hiệu của sự gia tăng chỉ số IQ về mặt không gian ở những người nghe nhạc Mozart đồng thời cũng không tìm thấy mối quan hệ của sự tăng chỉ số này với những lớp học âm nhạc mà một số người đã tham gia trước đó. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng đã chỉ ra rằng các cuộc nghiên cứu cho kết quả ủng hộ "Hiệu ứng Mozart". đã phạm phải một số sai lầm trong quá trình thí nghiệm. Thứ nhất, những cuộc thí nghiệm như của Rauscher và Shaw -1993; Redeout và Taylor - 1997; Rideout, Dougherty và Werner - 1998; Steele, Bass và Crook - 1999; Steele, Brown và  Stoecker - 1999; Hughes - 2001 đã không sử dụng lợi ích của việc tạo một nhóm đối tượng được kiểm soát độc lập để có thể so sánh và phân biệt giữa "Hiệu ứng Mozart" với sự cố gắng đơn thuần trong việc tư duy về không gian. Thứ 2, phần lớn kết quả của các cuộc thí nghiệm đều thu đựơc từ một phương pháp duy nhất là kiểm tra IQ theo Stanford - Binet về mặt suy luận không gian (ví dụ như sự dự báo hình dạng của một mảnh giấy sau khi được ra hay là việc đọc bản đồ...) rồi lấy đó làm tiêu chuẩn đánh giá cũng không mang tính thuyết phục. Cuối cùng là không một báo cáo nào cung cấp thông tin liên quan đến những người tham gia thí nghiệm như chủng tộc, giới tình hay tình trạng kinh tế xã hội... Mặc dù đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả kiểm tra.

Cho đến nay vẫn có những luồn ý kiến trái ngược  về "nhạc phát triển trí tuệ cho bé", tuy nhiên, không một nhà khoa học nào phủ nhận việc nên cho trẻ nghe “nhạc phát triển trí tuệ”. Không thể chắc chắn về tính chính xác của việc sẽ khai thông trí sáng tạo, tăng chỉ số IQ khi cho bé nghe “nhạc phát triển trí tuệ”, nhưng có một điều không cần một bằng chứng khoa học nào chúng ta cũng có thể nhận thấy đó là ảnh hưởng mạnh mẽ của âm nhạc đến tâm hồn con người. Có những giá trị chỉ có âm nhạc mới truyền tải được, âm nhạc đánh thức những ngóc ngách tận cùng trong tâm hồn mỗi người. Con của bạn, chúng cảm nhận được hết tất cả, tâm hồn chúng cũng rung động trước những thanh âm tuyệt vời! Và bạn, những người làm cha, làm mẹ, tại sao lại không giúp con nuôi dưỡng tâm hồn với những bản “nhạc phát triển trí tuệ” nhỉ?

Thế Giới Mẹ Và Bé - Nơi bạn gửi trọn niềm tin
http://sausinh.com.vn

 
 


 

Bài viết liên quan

Audio Book: "Phương pháp giáo dục con của người Mỹ" - Phát triển sở thích và cảm hứng cho bé
 
Bài học "tập cho bé tự ăn" của người Mỹ
 
Tôi đã cho con tiếp xúc với nhạc phát triển trí tuệ như thế nào?